Ćelija

celija-2131


Opis termina ili izraza: Ćelijica, stanica, osnovna strukturna i funkcona jedinica životinjskog i biljnog organizma; auditivne ć., vlaknaste, dlakaste, senzitivne ć. Cortijevog organa koje primaju zvučne nadražaje. Naiv su dobile po tome što na vrhu imaju diferenciran niz trepalja u vidu dlačica; bazofilne ć., ćelije primjenljive za bazne boje, imaju bazofilnu citoplazmu ili granule u citoplazmi koje primaju baznu boju. U većini slučajeva ta se pojava zasniva na prisustvu ribonukleinske kiseline. Npr., nervne ć. S tigroidnom supstancijom, ć. S hromidijama, glavne ć. Želudačnih žlijezda, plazmociti, limfocit i dr.; Deitersove ć., (1) potporne ćelije Cortijevog organa raspoređene od 3-5 redova na kojiam leže spoljašnje (auditivne, dklakaste) ćelije; (2) neuroglijske ćelije zvjezdastog bolika, astrociti; (3) tip živčanih ćelija s drugim neuritom; djelomorfne ć., žljezdane ivične ćelije želudačnih žlijezda koje su jasnih granica i jasno obojene; u vezi su s lučenjem sone kiseline. Luče acidogen koji na površin želudačne sluznice oslobađa jone h+ u Cl-, a koje se pod dejstvom acidaze površnih ćelija jedine u sonu kiselinu: džinvoske ć., velike ć. Oko stranog tijela s mnogobrojnim jedrima koja se stvaraju oko stranog tijela i učestvuju u njegovoj resorpciji; Emnerove ć., drugi naziv za spermatocite II reda ili prespermatide u spermatogenetskom talasu sjemenog epitela; eozinofilna ć., ćelija primjenljiva za kisele boje, za eozin. Npr., eozinofilne ćelije prednjeg režnja hipofize ili eozinofilni leukocit; epiteloidne ć., ćelije slične epitelu, različitog oblika, postale obično od vezivnih, retikularnih ćelija. Npr., epiteloidne ćelije u srži timusa, u intimi krvnih sudova (Langhansove ć.), Leydigove ili intersticijalne ć. U sjemeniku, decidualne ć. U sluznici gravidne materice i dr.; ganglijske ć., nervne ćelije, u užem značenju te riječi nervne ćelije gangliona. Različitog su izgleda. Mogu biti s jednim produžetkom (unipolarne), s dva (bipolarne) i s više produžetaka (multipolarne); gustoreceptivne ć., ć. Za ukus koje su čulne prirode i primaju nadržaje ukusa. Nalaze se u gustoreceptivnim kvržicama i na papilama jezika i epiglotisu; Hela-ćelije, ćelije izolovane iz karcinoma grlića materice, koje su osjetljive na razmnožavanje velikog broja humanih virusa; hromafine č., ć. Koje se hromnim solima boje svjetložuto do tamnosivo. V. systema (hromafini); hromofobne č., ć. Čija citoplazma ne prima boju; Kupfferove ć., ć. Endotelnog sincicijuma jetrinih kapilara koje izmaju zvjedzasti oblik. Igraju ulogu u razgrađivanju hemoglobina, u stvaranju žučnih boja, u metabolizmu gvožđa, holesterola i dr. Sem toga, imaju veoma izraženu fagocitnu sposobnost, kao i moć vezivanja bakterijskih toksina; Langerhansove ć., ćelije s granatim produžecima u dubljem sloju pokožice, naročito u predjelu čmara i malih stidnih usana. Sadrže propigment. U izvjesnim patološkim stanjima se znatno umnože; Langhansove ć., sloj ć. U placentalnoj resici ispod sincicijuma; Langhansove džinovske ć., velike ćelije, koje sadrže mnogobrojna, većinom orkugla jedra koja su raspoređena u perifernom dijelu citoplazme u vidu kruga ili potkovice. Nalaze se u ruberkuloznom granulacionom tkivu; masne ć., ć. Masnog tkiva, koje su uglavnom okrugla oblika usljed nagomilavanja masti u njihovoj citoplazmi; mezoglijalne ć., neuroglijske ć. Mezodermnog porijekla sa osobinama retikuloendotelnog sistema; mijeloidne ć., sve ćelije koštane srži; specijalne ć. Granulocitne loze; Mikuliezeve ć., krupne ć. Prozračne citoplazme, sastavni dio specifičnog granulacionog tkiva rinoskleroma koje sadrže veći broj prouzrokovača ovog oboljenja (Klebsiella rhinoscelromatis); neuroglijske ć., ć. Koje se nalaze u centralnom nervnom sistemu između nervnih ć. U sivoj masi ili između vlakana u bijelost masi ili zastiru zidove komora ili kanala u centralnom nervnom sistemu, kao npr: astrociti (duokraki ili kratkokraki), oligodendroglijske ć., ependimne ć. Itd. Ovim ć. Se pripisuje potporna i trofična uloga u centralnom nervnom sistemu; Penethove ć., grupa žljezdanih ćelijica smještenih pretežno u dnu žlijezda tankog crijeva s oksifilnim granulacijama u citoplazmi. Pretpostavlja se da njihov sekret vezuje sonu kiselinu koja iz želca prelazi u crijevo; pigmentne ć., ć. S pigmentom u obliku zrnaca različitih oblika, bojen crne, mrke, žute, raspoređene u koži, u potkožnom tkivu, u dubokim tjelesnim slojevima (moždane i moždinske opne), u čulnim organima. Kod životinja s energičnom promjenom boje tijela ove ćelije su kontraktilne i od stupnja njihove kontrakcije zavisi boja koja se kod mnogih vrlo brzo može da promjeni: piramidne ć., nervne ć. Kore velikog mozga piramidnog oblika. Različite su po veličini. Male piramidne ć. Su raspoređene u spoljašnjem zrnastom sloju kore, srednje piramidne ć. Su u piramidnom sloju, a krupne ili džinovske u ganglijskom sloju. V. cerebrum; Rougetoveć., malo diferentovane (mlade) vezivne ć. Koje obuhvataju krvne kapilare svojim produžecima. Posjeduju kontraktilnost, a mogu daljom diobom da daju glatke mišićne ćelije; satelitne (trabantne) ć., neuroglijske ć. Koje prate krvne sudove i nervne ćelije;; Sertolijeveć., ćelije koje u sjemenim kanalićima imaju trofičnu ulogu: sincicijalne ć., ćelije od kojih stapanjem postaje sincicijum, tj. neizdeljena protoplazmatična masa s većim brojem jedara. Npr., sincicijum na površini posteljičnih resica; srčane mane, ć., cellulae vitii cordis, sljuštene ćelije epitela plućnih mjehurića koje su pune hemosiderina. Nalaze se u alveolama pluća i u ispljuvku bolesnika. Ove ćelije su fagocitovale eritrociete koji su dijapedezom dospjele iz krvnih kapilara u alveole. Ovo se dešava u venskoj hiperemiji pluća koja nastaje usljed srčanih mana; trepljaste ć., epitelne ć, koje na svojim vrhovima imaju treplje. Treplje mogu biti pokretne (kinocilije) ili nepokretne (sterocilije). Treplje imaju različitu namjenu: za pokretanje, za izbacivanje pojedinih čestica, u sekreciji i dr.; ć. Trudnoće, ćelije u prednjem režnju hipofize koje liče na eozinofilne, ali loše pritvrđuju boje. Njihov broj je velik u trudnoći (naročito u višerotkinja i na kraju trudnoće). Njima se pripisuju akromegaloidne promjene u trudnica.


Za pretragu naseg medicinskog rijecnika mozete koristiti pretrazivacku kutiju postavljenu na vrhu ove stranice. Ukoliko zelite mozete pogledat dva medicinska pojma prije ovog, a to su Celija i Čeličenje ili dva medicinska pojma poslije: Celijakija i celije srcane mane. Hvala vam na posjeti!

Hvala na posjeti!

2131








Medicinski Rječnik - Početna Strana | Copyright | Uvijeti Korištenja i Pravne Naznake | Privacy Policy | Kontakt |