Nervus

Nervus


Opis termina ili izraza: Nerv, živat. Dijelovi nervnog sistema koji se sastoje od većeg ili manjeg broja aksona (dugačkih produžetaka nervne ćelije), obavijenih mijelinskim omotačem (bijeli nervi), ili nemaju taj omotač (sivi nervi). Prema pravcu sprovođenja nadražaja ili impulsa mogu se razlikovati: centripetalni (senzitivni, čulni) i centrifugalni, motorni, vazomotorni, sekretorni živci; adrenergički n., simpatički nervi, na čijem se završecima, pri draženju ovih nerava, stvara simpatin, koji je vrlo sličan adrenalinu ili je s ovim identičar; centrifugalni n., živčana vlakna koja provode impule od nervnih centara ka periferiji, npr. motorni, vazomotorni i sekretorni nervi; centripetalni n., živčana vlakna koja provode razdraženja s periferije ka nervnim centrima, npr. senzitivni i čulni nervi; n. ciliare, cilijarni nervi, trepavični nervi; n. c. longi, najčešće 2 na broju, donose jabučici senzitivna i simpatička vlakna; n. c. breves imaju senzitivna i parasimpatička vlakna. Jedni i drugi grade splet iz koga polaze grančice za cilijarni mišić, dužicu, rožnjaču i beonjaču; n. facialis, živac lica, VII moždani živac, oživčava mimične mišiće lica svojim motornim vlaknima, svojim gustativnim, čulnim vlaknima oživčava pečurkaste papile jezika, a svojim parasimpatičkim vlaknima suznu, podviličnu i podjezičnu pljuvačnu žlijezdu; n. glossopharyngeus, jezično-ždrijeli živac, IX par moždanih živaca. Oživčava svojim motornim vlaknima mišiće ždrijela i nepca, svojim čulnim vlaknima opšavčene papile jezika, a vegetativnim, parasimpatičkim vlaknima doušnu pljuvačnu žlijezdu; holinergički (parasimpatički) n., n. koji pripadaju autonomnom (vegetaivnom) nervnom sistemu i na čijim se završecima stvara acetil-holin; n. nypoglossus, podjezični n., dvanaesti moždani nerv. Inerviše mišiće jezika; n. iscchiadicus, veliki sedalni živac, završna grana krsnog živčanog spelta, izlazi iz karlice, silazi zadnjom stranom buda i kod zakoljenske jame dijeli se u golenjačni i lišnjačni živac; moždani n., živci koji polaze od moždanog stabla. Ima ih 12 na broju: nn. Olfactorii (I) n. opticus (II) n. oculomtorius (III), n. trochlearis (IV), n. trigeminus (V), n. abducens (VI), n. trigeminus (V), n. abducens (VI), n. facialis (VII), n. vestibulocochlearis (VIII), n. glossopharynegs (IX), n. vagus (X), n. accessorius (XI), n. vagus (X), n. accessorius (XI) i n. hypoglossus (XII); n. olfactorius, olfaktivni živac, pogređan stari naziv za I moždani živac, koji nije predstalvjen jednim živčanim stablom, već većim brojem (oko 20); n. opticus, očni živac ili snop, drugi po redu moždani živac, koji se pruža od mrežnjače oka do mjesta ukrštanja očnih nerava ili hijazme; receptorni n., v. senzitivni n.; sekretorni n., živci koji potiču iz autonomnog nervnog sistema i intervišu žlijezde; senzitivni n., osječajni nervi, površni i duboki. Završeci površnih senzitivnih nerava oživčavaju kožu i sluznicu i ka centralnom nervnom sistemu sprovode osjećaje dodira, temperature i bola. Duboki senzitivni nervi oživčavaju zglobne čahure, pokosnicu i tetive mišića. Njihovi završeci bivaju nadraženi prilikom pokreta čovječijeg tijela (istezanje tetiva i zglobnih čahura) i ka centralnom nervnom sistemu sprovode osjećaje dubokog senzibiliteta, zbog čega je čovjek uvijek svjestan položaja pojedinih dijelova svoga tijela u prostoru. Završeci senzitivnih nerava su slobodni ili su u vezi sa neuroepitelnim, tzv. senzitivnim tjelašcima; n. statoacuticus, stari naziv za osmi moždani živac. Sastoji se od dva nerva: (1) živac puža ili sluha (pars cochlearis s. acusticus) prenosi nadražje sluha a (2) tremni ili statični živac (pars vestibularis s. staticus) prenosi utiske položaja i ravnoteže tijela; n. trigeminus, trograni živac, V par moždanih živaca. Njegova prva grana, oftalmični živac, oživčava oko i kožu čela. Druga grana, gornjovilični živac (n. maxillaris), oživčava nosnu duplju i gornje zube. Treća grana, donjovilični živac (n. madibularis), oživčava donje zube, jezik i obraz, a svojim mišićnim, motornim granama oživčava mišiće žvatače; n. vagus, vagus ili živac lutalac, deseti par moždanih živaca, koji ide iz produžene moždine, silazi kroz vrat, grudnu duplju i zajedno s jednjakom ulazi u trbušnu duplju. Svojim autonomnim, parasimpatičkim vlaknima oživčava sve organe grudne i trbušne duplje; nervna vlakna, vlakna od kojih se sastoje nervi. Mogu biti: siva, gola ili Remakova vlakna, koja se sastoje samo od neurita ili aksona i nježnog aksoplazmatičnog omotača aksoleme (vlakna simpatikusa), i bijela ili mijelinska vlakna, koja povrh askona i askoleme imaju mijelinski omotač i neurilemu ili Schwannov omotač (vlakna perifernih nerava i bijele supstancije); postganglijska n.v., vlakna u vegetativnom nervnom sistemu koja polaze od ćelija koje se nalaze u ganglijama vegetativnog nervnog sistema; preganglijska n.v., vlakna u vegetativnom nervnom sistemu, čije se ćelije nalaze u centralnom nervnom sistemu.


Za pretragu naseg medicinskog rijecnika mozete koristiti pretrazivacku kutiju postavljenu na vrhu ove stranice. Ukoliko zelite mozete pogledat dva medicinska pojma prije ovog, a to su Nervoznost i Nervozan ili dva medicinska pojma poslije: Nesanica i Neslana dijeta. Hvala vam na posjeti!

Hvala na posjeti!

8710








Medicinski Rječnik - Početna Strana | Copyright | Uvijeti Korištenja i Pravne Naznake | Privacy Policy | Kontakt |