Refleks

Refleks


Opis termina ili izraza: Nehotičan odgovor na nadržaj prenijet preko refleksnog luka. Može se sastojati u mišićnoj kontrakciji, sekreciji žlijezde, ili inhibiciji ovih radnji. V. refleksni luk; abdominalni r., v. trbušni r.; Ahilov r., kontrakcija mišića lista na nozi usljed naglog istezanja; izaziva se udarcem po A. tetivi. Centar je u kičmenoj moždini od L5 do S2; Bainbridgeov refleks, refleksno povećanje frekvencije srca koje nastaje pri povećanju krvnog pritiska u šupljim venama i desnoj pretkomori u cilju otklanjanja viška krvi iz vena i desne pretkomore; bulbusni r., usporenje srčane radnje izazvano pritiskom na očne jabučice. To usporenje je pri vagotoniji vrlo izraženo. V. vagotonija; defekacioni r., refleksno pražnjenje crijeva. Refleksni centar nalazi se u slabinskom i krsnom dijelu kičmene moždine. V. defecatio; Golgijev tetivni r., naglo i kratkotrajno popuštanje tonusa skeletnog mišića koje nastaje pri snažnom istezanju mišića i koje dovodi do razdraženja Golgijevog tetivnog aparata; gustolakrimalni r., lučenje suza draženjem čula ukusa. U slučajevima hronične oduzetosti obraznog živca (n. facialis) ponekad dolazi do lučenja veće količine suza pri jelu (tzv. fenomen krokodilskih suza). Objašnje ovog refleksa još nije dato; Hering-Breuerov r., omogućava smjenjivanje udisanja i izdisanja. Pri rastezanju pluća dolazi do razdraženja receptora u plućima, od kojih se vlaknima vagusa prenose impulsi u izduženu moždinu i inhibira se centar za udisanje. Pri izdisaju prestaje razdraženje receptora a time i inhibicija tog centra; r. karotidnog sinusa (Czermakov opit), refleksno (preko vagusa) usporavanje pulsa usljed nadraženja preko presoreceptora u zidovima karotidnog sinusa pri pritisku na karotidnu arteriju iznad gornje ivice sternokleidomastoidnog mišića; konjunktivni r., zatvaranje očnih kapaka usljed nadraženja konjunktive. Refleksni luk ide; n. trigeminus-bulbus-n. facialis. Gasi se samo u dubokoj komi i u najdubljoj narkozi; kornealni r., zatvaranje očnih kapaka pri dodiru rožnjače. Aferentni krak je n. trigeminus, eferenti n. facialis, a refleksni centar je u moždanom stablu; kožni r., r. izazvani draženjem kože. Spadaju u eksteroreceptivne reflekse. Najvažniji su trbušni r. i plantarni r. Promjene k.r. govore za oštećenje funkcije piramidnog aparata; kremasterski r., podizanje sjemenika usljed kontrakcije kremasterskog mišića pri draženju kože unutrašnje površine butine s iste strane; labirintni r., refleksni uticaj draženja glave prema tijelu i njenog položaja u prostoru na napetost (tonus) mišića; manidibularni r., v. maseterski r.; koji se izaziva naglim zatezanjem mišića žvatača (m. masseter), što se postiže udarcem čekića po bradi. Pojačan je pri pseudobulbarnoj paralizi. Sin. mandibularni r.; neuslovljeni r.; r. čiji je mehanizam može smatrati urođenim, jer nastajanje takvog r. ne zavisi od prethodnog iskustva. V. uslovljeni r.; odbrambeni r., r. koji služe odbrani organizma, npr. konjunktivalni r. i korealni r.; okulokardijalni r., refleksno nadraženje vagusa koje se izaziva pritiskivanjem očnih jabučica prstima. Izazivanjem ovog refleksa može ponekad da se zaustavi napad paroksimalne tahikardije; patelani r., duboki r. izazvan naglim istezanjem četvoroglavog mišića (m. quadriceps femoris), koji se postiže kratkim udarom po ligamentu patele. Efekat je opružanje potkoljenice kontrakcijom kvadricepsa. Refleksni centar je u L2-L4; periostni r., zastarjeo naziv za duboke reflekse koji se dobiju udarcem po kosti (periostu). U suštini se i tu postiže istezanje mišića, koje je adekvatan nadražaj za duboki refleks; pilorusni r., refleksno zatvaranje i otvaranje pilorusa pod uticajem nadraživanja (naročito hemijskog) sluznice želuca i duodenuma; pronatorni r., pronacija podlaktice izazvana udarcem po volarnoj (ventralnoj) strani radijusa ili dozalnoj strani ulne. P.r. je pojačan pri oštećenju piramidnog puta; psihogalvanski r., refleksna reakcija izazvana endosomatskim procesom. Sastoji se u pokretu galvanometrijske žice (igle) kad se galvanska baterija spoji s jedne strane s galvanometrom a s druge strane s ipitivanom osobom, pa se ova nadraži nekom čulnom ili psihičkom draži; puplarni r., v. r. zenica; Rossolimov r., plantarna fleksija svih prstiju na nozi osim velikog koja nastaje usljed brznog udara po jagodici istih prstiju. Znak je povrede piramidnog puta; skrotalni r., kontrakcija dartosnog omotača pri draženju kože mošnica. Nema kliničkog značaja; tetivni r., naziv za duboki refleks koji se izaziva udarom po mišićnoj tetivi, usljed koga nastaje istezanje mišića koje predstavlja nadražaj za refleks. V. refleks; trbušni r., kontrakcija mišića trbušnog zida koja nastaje usljed draženja kože na trbuhu nekim tupim premetom. Ukazuje ne samo na to da je kičmena moždina od osmog do dvanaestog nerva normalna nego i na to da je i piramidni put ispravan. Sin. abdominalni r., uslovljeni r., odgovori na određene draži stečeni prethodnim ponavljanjem draženja, tzv. uslovnom draži (obrazovanje u.r.). Za razliku od uslovljenih r. koji su urođeni, u.r. se mogu obrazovati za najrazličitije draži i njihove kombinacije ako se dovoljan broj puta uslovna draž primjeni prije beuslovne (npr. zvonjenje prije davanja hrane). Kad se u.r. obrazuje, dovoljno je da na životinju djeluje samo uslovna draž (zvono) pa da dođe do lučenja digestivnih sokova. Tada zvuk zvona izaziva lučenje sokova iako čulo sluha nema urođene veze s lučenjem žlijezda. Osnivač učenja o u.r. je ruski fiziolog I.P. Pavlov. Sin. uslovni r., pogrešan naziv za uslovljeni r.; r. zenica, refleksno sužavanje zenica. Može nastati na dva način: r.z. na svjetlost, brzo i jako sužavanje obiju zenica ako se makar i jedna naglo osvjetli dovoljno jakom svjetlošću; direktni r. na svjetlost, nastaje pri osvjetljavanju istog oka; indirektni r., pri osvjetljavanju jednog oka dolazi do suženja zenica drugog, konsenzualni r.


Za pretragu naseg medicinskog rijecnika mozete koristiti pretrazivacku kutiju postavljenu na vrhu ove stranice. Ukoliko zelite mozete pogledat dva medicinska pojma prije ovog, a to su Refigeratio i Reedukacija ili dva medicinska pojma poslije: Refleks i refleks karotidnog sinusa. Hvala vam na posjeti!

Hvala na posjeti!

11330








Medicinski Rječnik - Početna Strana | Copyright | Uvijeti Korištenja i Pravne Naznake | Privacy Policy | Kontakt |